In de Week van het Lege Gebouw van 24 mei tot en met 28 mei, gaan studenten in multidisciplinaire groepen vijf dagen intensief aan de slag met een bijzondere studieopdracht: het bedenken van creatieve ideeën voor een inspirerende invulling van de deels leegstaande Abdij Rolduc in Kerkrade. Architecten, vastgoedontwikkelaars en erfgoedexperts adviseren de studenten daarbij.

 

Creatief aan de slag met historie

De zesde editie van de

Week van het Lege Gebouw

In de Week van het Lege Gebouw werken studenten, docenten en praktijkexperts uit verschillende disciplines aan innovatieve strategiën voor leegstand.

 

Bekijk de website

vindt plaats in Limburg waarbij Zuyd Hogeschool het voortouw neemt. Studenten en docenten van Zuyd, de Vrije Universiteit, Reinwardt Academie en Hogeschool van Amsterdam bedenken dan kansrijke nieuwe bestemmingen voor het deels lege klooster. Naast de opleidingen Built Environment en Facility Management zijn ook onderzoekers van de lectoraten
Facility Management en Smart Urban Design

Het lectoraat doet praktijkgericht onderzoek naar (regionale) leegstands- en herbestemmingsvraagstukken en naar leefbaarheid in wijken en buurten.

 

Bekijk de website

 

Het lectoraat Smart Urban Design richt zich op toepassingen voor duurzame stedelijke transformatie.

 

Bekijk de website

betrokken. De studenten krijgen advies van praktijkexperts. Ook de Provincie Limburg en diverse gemeenten tonen grote belangstelling: gouverneur en verschillende burgemeesters en wethouders zullen het evenement bezoeken.

Jonge professionals en monumentale gebouwen

Bijzonder is dat de studenten vijf dagen in het kloostercomplex van Abdij Rolduc verblijven zodat ze de sfeer, cultuur en historische waarde in zich op kunnen nemen. Workshops en inspiratiessessies worden afgewisseld met rondleidingen en een bustour door de omgeving. “Het is belangrijk dat young professionals betrokken worden bij het behoud van historische gebouwen”, vertelt docent Paul de Boer van de opleiding Facility Management. “Studenten leren in multidisciplinaire teams samen te werken zoals dit ook in de beroepspraktijk veelvuldig het geval zal zijn. Op deze wijze ervaren ze het belang van het behoud van monumentale gebouwen.”

Rolduc, kruisgang

Waarom niet gewoon afbreken?

Afbraak doet afbreuk

Oude gebouwen restaureren kost tijd en geld. Waarom niet gewoon afbreken? “Historische gebouwen, zeker monumentale gebouwen,” zo geeft Paul de Boer aan, “hebben een cultuurhistorische waarde. Deze gebouwen maken een deel van de geschiedenis zichtbaar. Dat geldt niet alleen voor de geschiedenis van een gebouw, maar ook de geschiedenis van mensen en gemeenschappen als dorpen en buurten. Ook doet afbraak letterlijk en figuurlijk afbreuk aan de kwaliteit van de gebouwde omgeving”.

Een haalbaar idee?

De ideeën die studenten gaan uitwerken, zijn ze haalbaar? Aan welke initiatieven moet je denken?  “Het zou mooi zijn als er een kansrijk scenario uit voortkomt”, vertelt Paul de Boer. “Het realiseren van zorgwoningen zou een idee zijn of bezinningstoerisme”. Elk studententeam moet de aangedragen nieuwe invulling verbeelden in inspirerende visualisaties en de financiële haalbaarheid schetsen. Dan kan het zomaar zijn dat de directeur van Rolduc, Harrie van Beers, een idee onder ogen krijgt en denkt: ‘Dat ik daar zelf nooit aan gedacht heb!’.”

Tekst: Patty Smeets

Extra

Wat is het belang van het herbenutten van cultureel erfgoed volgens expert Jessica Clement en Rijksbouwmeester Floris Alkemade. Lees het hieronder.

In het kader van De Week van het Lege Gebouw waarin Abdij Rolduc centraal staat, vertelt Jessica Klement, specialist in het herbestemmen en verkoop van bijzonder erfgoed, over het belang van herbenutting van cultureel erfgoed.

“Het koesteren van cultureel erfgoed is ontzettend belangrijk voor het behoud van de historie en de cultuur in de regio. Het maakt ons bewust van onze geschiedenis. De monumentale waarde is belangrijk en wij zijn hier dagelijks mee bezig”, geeft Jessica Klement aan. Historische gebouwen dienen behouden te blijven.

Het evenement in Abdij Rolduc vergt een intensieve voorbereiding. “Er zijn een aantal zaken die je mee moet nemen in de overwegingen”, legt Jessica Klement uit. Het is belangrijk dat wordt onderzocht welke wettelijk mogelijkheden er zijn met betrekking tot het historisch pand. Dit mag niet in strijd zijn met bijvoorbeeld het bestemmingsplan. Ook dient een kostenraming te worden opgesteld van achterstallig onderhoud alsmede een investeringsplan. Die investeringen kunnen hoog oplopen, dus het is zinvol om te kijken naar de  subsidie- en financieringsmogelijkheden. “In beginsel worden diverse exploitatiemogelijkheden uitgewerkt die passen bij het historisch gebouw, uiteraard afgestemd op de lokale vraag in de markt”.

Rolduc, interieur van het oude schoolgebouw

Cultuur én kwaliteit behouden

Het herbenutten van cultureel erfgoed kan behoorlijk ingrijpende werkzaamheden met zich meebrengen. Heeft dit dan geen negatieve invloed op de kwaliteit van het erfgoed? Jessica Klement: “Verbouwingen vinden ook regelmatig plaats ter bescherming en behoud van een historisch gebouw. Denk aan instortingsgevaar of geleden schade. Ook kan het zijn dat het gebouw of monument vroeger een specifieke functie had, maar dat deze functie nu bijvoorbeeld niet meer bestaat. Vaak voldoen historische gebouwen simpelweg niet meer aan de eisen die men tegenwoordig aan gebouwen stelt. Dan ontstaan verbouwingen uit pure noodzaak”.

De mogelijkheden zijn eindeloos

Welke mogelijkheden zijn er voor het herbenutten van de leegstaande gebouwen, zoals de prachtige Abdij Rolduc? Daar is Jessica Klement heel duidelijk in: “De mogelijkheden zijn eindeloos, je kunt het zo gek niet bedenken. Uiteraard worden alle mogelijkheden wel van te voren getoetst. Behalve de wellicht voor de hand liggende mogelijkheden zoals hotels en restaurants, zijn ook andere bestemmingen toepasbaar. Bijvoorbeeld bedrijfsverzamelconcepten, flexibele werkomgevingen en broedplaatsen voor startende bedrijven. Daardoor kunnen prachtige monumentale gebouwen een nieuw leven krijgen.”

Rijksbouwmeester Floris Alkemade

Rijksbouwmeester Floris Alkemade

Bekijk de website

adviseert over de stedelijke omgeving en de architectuur van het rijksvastgoed. “We hebben te snel de neiging om gebouwen die hun huidige functie verliezen af te schrijven als onbruikbaar, zeker als we ze toevallig niet mooi vinden. Maar als je niet te bang bent om met andere aannames te werken, en indien nodig radicale ingrepen te doen, kun je verrassend veel gebouwen uitstekend herprogrammeren en er ook nieuwe kwaliteiten aan toevoegen.”

Tekst: Patty Smeets

Deel dit artikel:

Mensen in dit artikel

Jessica Klement

Jessica Klement

Adviseur en eigenaar Klement2 Rentmeesters / Makelaar / Cultureel erfgoed / Hart voor Zuid-Limburg

Als specialist op het gebied van herbestemmen van erfgoed staan Jessica Klement en haar collega’s van Klement2 rentmeesters eigenaren bij in het behoud en ontwikkeling van prachtige kastelen, landhuizen en kloosters. “Ik lever graag een waardevolle bijdrage aan de instandhouding van de mooie omgeving die onze Limburgse provincie rijk is.” Naast haar werk bij Klement2 Rentmeesters is zij eigenaar van Boon Vastgoed Makelaardij. Ze heeft een hart voor Zuid-Limburg, is getrouwd en moeder van een prachtige dochter.

Neem contact op:
Paul de Boer

Paul de Boer

Docent / Vastgoed-management / Facility Management / Duurzaamheid / Young professionals opleiden

Paul de Boer is al jaren verbonden aan de opleiding Facility Management. Lange tijd in de rol van coördinator van het studieprogramma Consumer Services Management, en daarna van het studieprogramma Real Estate Management. Nu is hij verantwoordelijk voor de minor Real Estate Challenges, rondom de duurzame herbestemming van gebouwen. Hij vindt het belangrijk zijn steentje bij te dragen aan het opleiden van young professionals die een bijdrage kunnen leveren aan de verdere ontwikkeling van deze regio. “We kunnen hun creativiteit, energie en innovatiekracht heel goed gebruiken. Studenten die hun vleugels elders willen uitslaan, hebben natuurlijk ook mijn zegen.”

Neem contact op: