leestijd +/- 4 m.

Eind november hield ik een presentatie tijdens de bijeenkomst voor de uitreiking van de YEZ Award (Young Entrepreneurship Zuyd Award, de prijs voor de beste studentenondernemer van Zuyd Hogeschool) in onderwijs- en cultuurgebouw Ligne in Sittard met de prikkelende titel ‘Het einde van het mkb’. Een aantal mensen in de zaal kwam na afloop naar me toe en zei dat ze enkel al vanwege de titel naar de bijeenkomst was gekomen. Want: ‘Zo erg kon het toch niet zijn met het mkb?’.

Toch zien heel veel start-ups dagelijks het licht…

Jawel, het gaat niet goed met het midden- en kleinbedrijf. Het laatste decennium rent de levensduur van mkb-organisaties wel erg snel achteruit. Was deze rond 1960 gemiddeld nog 60 jaar per organisatie, momenteel ligt deze rond de acht jaar. Het aantal snelgroeiende bedrijven neemt af (in Nederland 10,5 procent in 2008; 5,6 procent in 2015), het aantal groeiende bedrijven loopt terug (in Nederland 32,7 procent in 2008; 16,3 procent in 2015) en het aantal stabiele en krimpende bedrijven neemt sterk toe (in Nederland 56,7 procent in 2008; 78,1 procent in 2015). Toch zien heel veel start-ups dagelijks het licht, zult u misschien denken? Dat is waar, maar slechts zeer weinig start-ups zijn succesvol. Rond de 60 procent bestaat na twee jaar niet meer en van wat overblijft moet 50 procent nog eens twee jaar later het licht uit doen. En na zes jaar na oprichting ‘leeft’ nog slechts ongeveer 12 procent.

Het grootse deel van de mkb-bedrijven wenst helemaal geen groei, en is daar ook helemaal niet mee bezig.

Waar gaat het mis met steeds meer organisaties? Met deze toch meestal hardwerkende ondernemers. Diverse onderzoeken komen met verschillende verklaringen. Ondernemers zijn vaak te veel intern georiënteerd, hebben een te sterke focus op een eigen idee in plaats van op een klantprobleem en tonen te weinig focus op de behoeften en eisen van de klant en de markt. Ze beschikken over beperkte management skills en hebben vooral geloof in door hen eerder gemaakte ‘goede keuzes’. Ook blijkt een zeer groot deel van de mkb-bedrijven geen expliciete (intern gecommuniceerde) doelen en strategie te hebben en naar eigen zeggen ook geen tijd te hebben voor strategie (maar wel om failliet te gaan?). Terwijl ook veel onderzoek aantoont dat organisaties die wel over iets van een plan beschikken het beter doen dan bedrijven zonder plan. Van de koplopers in Nederland heeft 94 procent een plan, terwijl dat voor de middenmoot slechts voor 29 procent geldt. Van de koplopers verwacht 46 procent het komende jaar nieuwe producten of diensten in de markt te zetten en 45 procent van hen verwacht nieuwe markten te betreden. Voor de middenmoters bedragen deze verwachtingen slechts respectievelijk 11 procent en 6 procent. En ook een opvallende uitkomst van onderzoek naar de oorzaken van krimpende bedrijven en faillissementen: het grootse deel van de mkb-bedrijven wenst helemaal geen groei, en is daar ook helemaal niet mee bezig.

Het lectoraat Innovatief Ondernemen voorziet twee mbk-tactieken die een positieve uitwerking kunnen hebben.

Het lectoraat Innovatief Ondernemen van Zuyd doet onderzoek naar ondernemerschap bij mkb-bedrijven in de Zuid-Limburgse regio en voorziet twee mkb-tactieken die een positieve uitwerking kunnen hebben. Ten eerste het waarnemen van kansen (‘senzing’) door het ontwikkelen van een relatienetwerk (onder andere met kennisinstellingen); het benutten van data (bijvoorbeeld van het CBS); het bezoeken van vakbeurzen en congressen; het abonneren op (digitale) vakbladen, regionale bladen, et cetera; het (laten) uitvoeren van klanttevredenheids- en marktonderzoek; en tenslotte het ontwikkelen van een continue omgevingsmonitor (de radar van de organisatie). Een tweede tactiek is samenwerken in clusters (‘effectuation’). Divers onderzoek laat zien dat het combineren van de ‘means’ van de organisatie (wie ben ik, wat kan ik, wie ken ik?) met de ‘means’ van andere organisaties – zelfs met de concurrent – leidt tot grotere kansen voor continuïteit, groei en innovatie. Succes hierbij!
Dr. Steven de Groot, lector Innovatief Ondernemen
Deel dit artikel:

Mensen in dit artikel

Steven de Groot

Steven de Groot

Lector Innovatief Ondernemen bij Zuyd Hogeschool sinds januari 2017 / Ondernemen in economie 4.0 / Organisatiewetenschapper en auteur

Steven de Groot studeerde aan de Design Academy in Eindhoven en studeerde onderwijskunde en bedrijfskunde. Hij werkte onder andere vijftien jaar als organisatieadviseur voor multinationals, MKB en overheidsorganisaties op het gebied van kennismanagement, veranderkunde, innovatie en organisatieontwerp en werkte vijf jaar aan de Universiteiten van Wageningen en Tilburg waar hij onderzoek deed naar innovatie en leernetwerken.
Steven promoveerde in 2014 aan de TUe bij Innovation Sciences op ontwerpgericht onderzoek naar principes uit de esthetica en design thinking in taak-en organisatieontwerp en verder is hij auteur van diverse boeken en gastdocent aan diverse universiteiten en hogescholen.

Neem contact op: